Πόσο μόνιμη είναι ή δεν είναι η διχοτόμηση της Λευκωσίας; - Shorter version published in Revma September 2009

§  «Όποιο δρόμο της Λευκωσίας και να ακολουθήσεις οδηγεί σε αδιέξοδο»

§  «Τα ίδια τα στοιχεία που κάποτε διαχώριζαν την πόλη τους, οι Βερολινέζοι τα έχουν διατηρήσει ως μνημεία και χώρους επισκέψεων και προβολής, ερεθίζοντας το ενδιαφέρον των τουριστών και δημιουργώντας μια νέα οικονομική κίνηση για την ίδια τη πόλη».

§  «Αμέσως μετά τη λύση, η Λευκωσία θα είναι ο χώρος όπου η ΕΕ και η παγκόσμια κοινότητα θα θέλουν να δώσουν τις ευκαιρίες γιατί στη Λευκωσία θα κρίνεται η δυνατότητα συμβίωσης και επιτυχίας της λύσης»

§  «Αν ανοίξεις την πόρτα, δηλαδή αν φτάσεις σε μια λύση που αναιρεί τη σύγκρουση,  οι κοινότητες διαχέονται η μια  μέσα στην άλλη»

§  Η προσπάθεια ανάπτυξης μια πόλης διαιρεμένης και επανένωσής της, σημαίνει απαραίτητα την ανάπτυξη όλων των πτυχών που αφορούν τη ζωή μιας πόλης.

 

 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

βράδυ 15/7/1974

Δεν είναι η Λευκωσία απόψε

Η πόλη του γλυκού καλοκαιριού

Του δειλινού π’άναβε τ’άστρα

Αυτά που ξέραμε ως εχτές

Που πίναμε σ’ένα ποτήρι τη δροσιά της.

Απόψε στα στενά παίζουν το θάνατο

Κάθε γωνιά φωτιά κι αγώνας

Η Λευκωσία απόψε πολεμά

Και πέφτει

Μιχάλης Πασιαρδής

«Όποιο δρόμο της Λευκωσίας και να ακολουθήσεις οδηγεί σε αδιέξοδο». Μεγαλώνοντας, αυτή τη φράση, θυμάμαι να επαναλαμβάνει συνεχώς ο πατέρας μου. Δεν αντιλήφθηκα εντελώς ξεκάθαρα την σημασία της, μέχρι τη στιγμή που περπατήσαμε στο ιστορικό κέντρο της μοιρασμένης πρωτεύουσας, σχεδόν σε όλους εκείνους τους αδιέξοδους δρόμους.

Αν και στη συνέχεια αυτό το αδιέξοδο φαινομενικά είχε αρθεί με τη φυσική διάνοιξη των οδοφραγμάτων...υπό όρους, δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί ότι εξακολουθεί να νοιώθει εγκλωβισμένος στην πόλη του.

Το βίωμα αυτό και η αίσθηση του εγκλωβισμού και της απομόνωσης, δεν αποτελεί προτέρημα μόνο των κατοίκων της Λευκωσίας, αλλά ένα φαινόμενο που παρατηρείται βεβαίως και σε άλλες μοιρασμένες πόλεις, όπως το Μπέλφαστ, τα Ιεροσόλυμα, τη Μοστάρ. Η κάθε σύγκρουση είτε είναι στην Ευρώπη, στα Βαλκάνια ή στη Μέση Ανατολή, είναι διαφορετική και μοναδική στο μυαλό των ίδιων των ανθρώπων που τη βιώνουν, αν και υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ τους.

Τα τελευταία χρόνια έχουν ιδιαίτερα αναπτυχθεί διάφορες δια-τομεακές και διεπιστημονικές πρωτοβουλίες από ομάδες ερευνητών, αρχιτεκτόνων, κοινωνιολόγων, ψυχολόγων, πολιτικών επιστημόνων και άλλων ειδικών, σε μια προσπάθεια να ερευνήσουν την πολεοδομική δομή που έχει αναπτυχθεί εξαιτίας του διαμοιρασμού των πόλεων, ως αποτέλεσμα συγκρούσεων, τις επιδράσεις στους κατοίκους τους και βεβαίως τρόπους επανένωσης των κομματιών της πόλης, όχι μόνο από την άποψη της αρχιτεκτονικής, αλλά και της κοινωνιολογικής.

Οι Jon Calame και Esther Charlesworth, στο βιβλίο τους “Divided Cities”, υποστηρίζουν ότι δεν αρκεί απλώς να αφαιρέσει κανείς τα φυσικά εμπόδια που διαιρούν τις πόλεις, όπως έγινε στα Ιεροσόλυμα το 1967 στη Μοστάρ το 1994 ή στη Λευκωσία το 2003, καθώς δεν προσφέρει και πολλά στην προσπάθεια άρσης του διαχωρισμού στην πολιτική, κοινωνία ή στο μυαλό των ανθρώπων.  Η νοοτροπία της πολιορκημένης πόλης και της παθολογικής απομόνωσης, δεν εξαφανίζεται μόνο κατεδαφίζοντας τοίχους.

Από πόλεις υπό διαίρεση….

Όπως αναφέρει και ο ερευνητής Hugh Pope (του γνωστού Crisis Group), δεν έχει κανείς ακόμη πετύχει να αποκλείσει τελείως τους διαχωριστικούς τοίχους σε μια πόλη που προέρχεται από σύγκρουση, ενώ, όπως διαφαίνεται σε σχετικές έρευνες, οι διαιρετικές γραμμές συχνά είναι πολύ βαθειά ριζωμένες τόσο ψυχολογικά, κοινωνιολογικά, χωροταξικά όσο και γεωγραφικά.

Με αυτό ακριβώς το αντικείμενο καταπιάνεται το ερευνητικό δι-επιστημονικό πρόγραμμα «Conflict  in Cities», ξεκίνησε το 2003 από μια ομάδα από τρία πανεπιστήμια της Μ. Βρετανίας με στόχο την εμπειρική έρευνα στις πόλεις του Μπέλφαστ και των Ιεροσολύμων. Το πρόγραμμα αυτό στη συνέχεια ανέπτυξε ένα δίκτυο ακαδημαϊκών και επαγγελματιών ως συνδεδεμένοι εταίροι του έργου αυτού με εξειδικεύσεις σε διαιρεμένες πόλεις συμπεριλαμβανομένων της Λευκωσίας, Μοστάρ, Βερολίνου, Βηρυτού και Κιρκούκ.

Το πρόγραμμα στοχεύει στη διερεύνηση των στοιχείων εκείνων που σχετίζονται με την εθνική σύγκρουση αλλά και τις αστικές ανησυχίες μέσω δι-επιστομηνικών και δια-τομεακών ερευνών όπως την αρχαιολογία,  τις πολιτικές επιστήμες, την ανθρώπινη γεωγραφία και την κοινωνιολογία προσπαθώντας να κατανοήσει πώς η κουλτούρα και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν τόσο τη φύση των εθνοτικών συγκρούσεων όσο και τη διαχείρισή τους, και επίλυσή τους.

…σε ενοποιημένες πόλεις

Στη Βόρεια Ιρλανδία μετά τη συμφωνία ειρήνευσης του Μπέλφαστ το 1999, έχουν γίνει πραγματικά άλματα στη διαδικασία επανένωσης της πόλης μέσω του προγράμματος «Ειρήνη» (Peace Program) που χρηματοδοτείται από την ΕΕ σε συνδυασμό με το Διεθνές Ταμείο για την Ιρλανδία.

Η προσπάθεια ανάπτυξης μια πόλης διαιρεμένης και επανένωσής της, σημαίνει απαραίτητα την ανάπτυξη όλων των πτυχών που αφορούν τη ζωή μιας πόλης. Ο Νίκος Μεσαρίτης, Πρόεδρος του Συμβουλίου Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης, αναφέρει ότι στο Μπέλφαστ έγινε συνολική κοινωνιολογική, πολιτιστική ανάπτυξη και της οικονομίας και της αρχιτεκτονικής. «Εάν αντιμετωπίσεις και σχεδιάσεις ένα από αυτά τα θέματα ξεχωριστά, είναι σαν να παράγεις έργο στο κενό. Δεν μπορείς να αγνοήσεις μια πολεοδομική σύνδεση και να δημιουργήσεις μια κοινωνική επαφή. Δεν μπορείς να κάνεις διαχωρισμένα οδικά δίκτυα. Το ζήτημα της ασφάλειας είναι ουσιαστικό, το ίδιο και της αστυνόμευσης, στο βαθμό που ο ένας σέβεται και εκπροσωπεί και τις δύο πλευρές. Πρέπει να λειτουργούν με ενιαίο τρόπο, να αντιμετωπίζουν τους πολίτες ενιαία και ανεξάρτητα από την ταυτότητα των πολιτών».

Στην Ιρλανδία Προτεστάντες και οι Καθολικοί δεν είχαν εμπιστοσύνη μεταξύ τους και ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση με αστυνομία. «Υπήρξαν πρωτοβουλίες και οι ίδιοι οι πολίτες έχουν ενθαρρυνθεί να εμπλακούν και χρηματοδοτούνται για να έχουν κοινωνική δραστηριότητα και να λύνουν προβλήματα και να υλοποιούν προγράμματα που λύνουν προβλήματα. Δεν είναι ειρηνοποιοί, κάνουν έργο που βοηθά την επαφή των κοινοτήτων». Παράδειγμα ενός τέτοιου έργου όπως το περιγράφει ο κ. Μεσαρίτης είναι ένα κτίριο σε ένα σημείο των «ειρηνευτικών οδοφραγμάτων» όπως ονομάζονται, το οποίο έχει δύο εισόδους για να μπορούν να συνευρίσκονται και από τις δύο κοινότητες.

Έχουν δοθεί κίνητρα και υποστηρίζεται η εγκατάσταση κατοίκων της μιας κοινότητας εντός της περιοχής της άλλης, ώστε να αναπτύσσονται μεικτές περιοχές και υπάρχει ανταπόκριση. Έχουν διαμορφωθεί κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα για τις δύο κοινότητες με σεβασμό προς τη διαφορετικότητα όχι μόνο αλλήλων αλλά απέναντι και σε άλλες εθνικότητες που ζουν στην πόλη. Η προσπάθεια θεωρείται επιτυχής όχι μόνο στα παιδιά αλλά και στους γονείς τους αφού είναι φορείς των πληροφοριών που μαθαίνουν στα σχολεία. «Αυτό καταδεικνύει», παρατηρεί ο κ. Μεσαρίτης, «ότι αν ανοίξεις την πόρτα, δηλαδή αν φτάσεις σε μια λύση που αναιρεί τη σύγκρουση,  οι κοινότητες διαχέονται η μια  μέσα στην άλλη».  

Η Λευκωσία

Στη Λευκωσία, η ανάγκη ολοκληρωμένης αντιμετώπισης της πρόκλησης σχεδιασμού μιας διαιρεμένης πόλης εντοπίστηκε πολύ νωρίς μετά την Τουρκική εισβολή. Το 1979, με συμφωνία των τότε εκπροσώπων της πόλης, Λέλλου και Ακκιντζί, τέθηκαν οι βασικές αρχές για το Ενιαίο Ρυθμιστικό Σχέδιο της Λευκωσίας. Ο βασικός στόχος αυτού του προγράμματος ήταν «η βελτίωση των σημερινών και μελλοντικών συνθηκών διαβίωσης όλων των κατοίκων του αστικού συμπλέγματος της Λευκωσίας».

Λίγο πριν το Δημοψήφισμα του 2004, όταν ήταν έντονες οι διεργασίες για την λύση του Κυπριακού προβλήματος, με απόφαση της Κυπριακής Κυβέρνησης δημιουργήθηκε το Συμβούλιο Ανοικοδόμησης και Επανεγκατάστασης με αποστολή τη μελέτη των ζητημάτων και την οργανωτική ανάγκη που θα προκύψουν μετά από μια πιθανή λύση και μετακίνηση του πληθυσμού.  Όπως σημειώνει ο κ. Μεσαρίτης, διεξάγονται μελέτες για θέματα που θα τείνουν προς ενοποίηση για λόγους οικονομίας και κλίμακας με σκοπό την κατάρτιση στρατηγικής στην περίπτωση λύσης. Ταυτόχρονα, το Συμβούλιο προχωρά σε πιο πρακτικά θέματα, όπως για παράδειγμα την επιδιόρθωση των οικιών εγκλωβισμένων στην Καρπασία καθώς και την εκπαίδευση μηχανικών μέσω σεμιναρίων για την πιθανή επιδιόρθωση των κτιρίων της Αμμοχώστου.

Ο σχεδιασμός της στρατηγικής δεν αποτελείται απλώς από την επίλυση τεχνικών ζητημάτων που αφορούν είτε την πολεοδομία ή  την αρχιτεκτονική αλλά μια προσπάθεια σύμπλευσης και σύζευξης των πολιτικών αποφάσεων με πρακτικά ζητήματα. «Η Κύπρος μπορεί να σηκώνει μόνο ένα βιώσιμο λιμάνι, όμως για πολιτικούς λόγους μπορεί να χρειάζεται να υπάρχουν περισσότερα λιμάνια στο νησί. Αυτό αποτελεί αντικείμενο μελέτης για το πόσα λιμάνια θα εξυπηρετεί το νησί για λόγους εμπορίου κ.ο.κ. Ανεξάρτητα από τη λύση», επισημαίνει ο κ. Μεσαρίτης. «Μπορούν να σχεδιαστούν και να αναδειχθούν οι ανάγκες, να εντοπιστούν παραδείγματα αντιμετώπισης αλλού και να ετοιμασθούν εναλλακτικά σενάρια», προσθέτει. Ο ρόλος του Συμβουλίου τονίζει ο κ. Μεσαρίτης δεν είναι να παρουσιάσει ένα σχέδιο λύσης ούτε να δώσει απαντήσεις σε πολιτικά ζητήματα, αλλά να μελετήσει και να προετοιμάσει τις τεχνικές που θα βοηθήσουν σε περίπτωση λύσης.

Η κουλτούρα της λύσης;

Οι προσπάθειες τόσο των ερευνητικών προγραμμάτων που μελετούν τις πόλεις υπό διαίρεση αλλά και τα κινήματα των ίδιων των πόλεων που πλέον απαιτούν να έχουν ρόλο στη διαμόρφωση πολιτικών ειρήνης και συμβίωσης καθώς, ενισχύουν  μια νέα τάση ανά τον κόσμο: Την ενεργή εμπλοκή των τοπικών αυτοδιοικήσεων όχι μόνο στις πολιτικές ειρήνης αλλά ασκώντας εναλλακτική διπλωματία με ουσιαστικές προτάσεις για την ρύθμιση ζητημάτων και εστιών έντασης εντός του μικρόκοσμου των πόλεων.

Η Λευκωσία σύμφωνα με τον κ. Μεσαρίτη, θα είναι η «ευνοούμενη» μιας ενδεχόμενης λύσης του Κυπριακού προβλήματος καθώς, λόγω της τοποθεσίας της, της ίδιας της ιδιόρρυθμης κατάστασής της με τα ανοίγματα που έχουν ήδη γίνει, διευκολύνεται η επαφή. Ο κ. Μεσαρίτης, θεωρεί ότι αμέσως μετά τη λύση, η Λευκωσία θα είναι ο χώρος όπου η ΕΕ και η παγκόσμια κοινότητα θα θέλουν να δώσουν τις ευκαιρίες γιατί στη Λευκωσία θα κρίνεται η δυνατότητα συμβίωσης και επιτυχίας της λύσης, γιατί εκεί δεν θα χρειάζεται να ταξιδεύσουν Κύπριοι από τις δύο κοινότητες για να έρθουν σε επαφή. Η επαφή θα είναι άμεση και καθημερινή όπως και η συμβίωση, η οποία μέσω των έργων της αρχιτεκτονικής θα τείνει να αντιμετωπίζεται ως μια ενιαία πόλη.

Όπως γίνεται στο Βερολίνο, θα υπάρξουν προσπάθειες να ξαναζωντανέψει η πόλη και να ξεφύγει από την ακινησία. Τα ίδια τα στοιχεία που κάποτε διαχώριζαν την πόλη τους, οι Βερολινέζοι τα έχουν διατηρήσει ως μνημεία και χώρους επισκέψεων και προβολής, ερεθίζοντας το ενδιαφέρον των τουριστών και δημιουργώντας μια νέα οικονομική κίνηση για την ίδια τη πόλη.

Ο κ. Μεσαρίτης θεωρεί ότι οι συνθήκες και η ψυχολογία του κόσμου από το δημοψήφισμα το 2004 εώς σήμερα έχει αλλάξει. Σε αυτό βοήθησαν οι χειρισμοί του νέου Προέδρου που άρχισαν να λειώνουν τον πάγο της δυσπιστίας και της αρνητικότητας και να επαναφέρουν τον κόσμο σε μια διάθεση θετική ως προς την παρακολούθηση της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού. Προφανώς αυτό δεν σημαίνει τυφλός ενθουσιασμός για μια οποιαδήποτε λύση, αλλά ότι οι πολίτες αυτή τη στιγμή προσφέρουν το κατάλληλο υλικό για να το επεξεργαστεί η ηγεσία αλλά και οι ίδιοι οι πολίτες είναι σε καλύτερη θέση  να κατανοήσουν καλύτερα ένα νέο σχέδιο.

Και Ευρωπαϊκές  πόλεις υπό κατακερματισμό  

Στη σύγχρονη εποχή της ελεύθερης διακίνησης και των ίσων ευκαιριών οι Ευρωπαϊκές πόλεις αντιμετωπίζουν σχεδόν όλες, ένα νέου είδους διαχωρισμό λόγω οικονομικών, φυλετικών διαφορών και δημιουργούνται σχεδόν αυστηρά διαχωρισμένες περιοχές. Σύμφωνα με τον κ. Μεσαρίτη, το θέμα της μετανάστευσης αποτελεί ένα από τα ζητήματα που εντάσσονται στις συζητήσεις για την οργάνωση των πόλεων στη Ευρώπη, καθώς φτωχοί μετανάστες ή ομάδες διαφορετικού κοινωνικού  και βιοτικού επιπέδου δεν καταφέρνουν να λειτουργήσουν από κοινού ούτε να συνεργαστούν σαν μια ενιαία πόλη. Έτσι δημιουργούνται δύο ή περισσότερα κομμάτια εντός των πόλεων που δεν λειτουργούν μαζί, αλλά  ούτε και συμβαδίζουν.

Ο ολοένα αυξανόμενος ρόλος των πόλεων στην οικοδόμηση και διατήρηση της ειρήνης έχει αναγνωρισθεί πρώτα από όλα από τις ίδιες τις πόλεις και όχι μοναχά αυτών που έχουν εξέλθει από μια σύγκρουση ή βρίσκονται υπό διαίρεση.

Τον Ιούλιο του 2008 συνήλθε στη Χάγη, το πρώτο παγκόσμιο συνέδριο για την Διπλωματία των Πόλεων και το Ρόλο των Τοπικών Κυβερνήσεων στην πρόληψη της Σύγκρουσης, την Οικοδόμηση της Ειρήνης και την Ανοικοδόμηση μετά από μια σύγκρουση. Στόχος του συνεδρίου ήταν η διαμόρφωση της διπλωματίας των πόλεων ως το εργαλείο των τοπικών κυβερνήσεων για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής, της πρόληψης και επίλυσης συγκρούσεων και της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, με στόχο τη δημιουργία ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος. Η διπλωματία της ειρήνης για αυτούς ξεκινά από τις γειτονιές της κάθε πόλης, αφού μπορούν να αποτελέσουν εστίες έντασης και γενικότερης σύγκρουσης.

Από την οπτική γωνία ενός Τούρκου καθηγητή: Το Κυπριακό η βαλβίδα στις Ευρωτουρκικές σχέσεις

Revma: http://www.revmamag.com.cy/

 

Quotations:

 Υπάρχει ένας Ευρωπαϊκός προσανατολισμός ως προς τη μορφή της εξωτερικής της πολιτικής της Τουρκίας. Δεν δίνει έμφαση σε σκληρού στρατιωτικού τύπου επιλογές αλλά περισσότερο σε διπλωματικές πολυμερείς επιλογές.

 Εάν το Κυπριακό πρόβλημα παραμείνει ανεπίλυτο θα είναι αρκετά δύσκολο για την ΕΕ και την Τουρκία να έχουν έναν εποικοδομητικό θεσμικό μηχανισμό συνεργασίας.

 Η Κύπρος στην ΕΕ, η Ελλάδα στην ΕΕ και η Τουρκία στην ΕΕ σε ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον να συνεργάζονται στενά στην Ανατολική Μεσόγειο. Σκεφτείτε όλα τα πλεονεκτήματα από μια τέτοια σχέση. Μάλλον ουτοπία σε αυτό το στάδιο αλλά μπορεί να δουλέψει.

--------------------------------------------- --------------------------------------------------------------

Η συνομιλία με τον καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και κάτοχο της έδρας Jean Monnet στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής Attila Eralp σίγουρα προσφέρει την ευκαιρία διεύρυνσης της οπτικής γωνίας από την οποία αντικρίζουμε το μεταλλασσόμενο διεθνές σκηνικό και ζητήματα που ίσως είναι οριοθετημένα σε στενά πλαίσια συζητήσεων, ιδιαίτερα σε ότι αφορά το Κυπριακό. Ο καθηγητής αναλύει το ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή και τις προσπάθειές της να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη-κλειδί για τις ευρω-ατλαντικές σχέσεις. Παρουσιάζει τη διάδραση των σχέσεων αυτών και τις φιλοδοξίες της Τουρκίας. Το διαμορφούμενο σκηνικό στην περιοχή, το αιωρούμενο βήμα της Τουρκίας μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ και η επιβράδυνση της ενταξιακής της πορείας σαφώς και επηρεάζουν και τη διαδικασία επίλυσης του κυπριακού αλλά και την ίδια τη θέση της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο καθηγητής Εράλπ, είναι Διευθυντής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Σπουδών και Διευθυντής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής στην Άγκυρα με ιδιαίτερο ακαδημαϊκό ενδιαφέρον στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ.

Ερ: Πώς βλέπετε την θέση της Τουρκίας στο σημερινό διεθνές περιβάλλον σε σχέση με τις επιδιώξεις της Τουρκίας να καταστεί περιφερειακός παράγοντας;

Απ: Παρακολουθώντας το διεθνές σύστημα και την επιστροφή της γεωπολιτικής, φαίνεται ότι υπάρχει ένας ολοένα αυξανόμενος ρόλος της Τουρκίας και της θέσης της. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς χρησιμοποιεί η Τουρκία αυτή τη γεωπολιτική θέση προς όφελός της και του προσανατολισμού της εξωτερικής της πολιτικής όπως και της ενταξιακής της πορείας.

Στη σύγκρουση της Γεωργίας, η Τουρκία πήρε μια νέα περιφερειακή πρωτοβουλία που χαρακτηρίστηκε ως πλατφόρμα σταθερότητας και συνεργασίας, ανάμεσα σε Ρωσία, Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία και Τουρκία. Το ενδιαφέρον είναι ότι αποτελεί μια μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλία στον Καύκασο όπου υπάρχουν διάφορες παγιωμένες συγκρούσεις. Στο διεθνές σύστημα όλες αυτές οι συγκρούσεις έχουν τη δυνατότητα να κλιμακωθούν σε θερμές. Η επιτυχία της πρωτοβουλίας εξαρτάται από την επίλυση δύο μεγάλων προβλημάτων στην περιοχή: Τις σχέσεις της Τουρκίας με την Αρμενία και το Ναγκόρνο - Καραμπάχ. Αν αυτές οι δύο διαμάχες δεν επιλυθούν θα είναι πολύ δύσκολη η σταθερότητα στην περιοχή, γιατί η Τουρκική πρωτοβουλία βασίζεται περισσότερο σε δομημένες σχέσεις και βαθύτερη κατανόηση. Βασίζεται στην Ευρωπαϊκή ιδέα των λειτουργικών σχέσεων και είναι δύσκολο να έχεις τέτοιου είδους σχέσεις εν μέσω συγκρούσεων. Ωστόσο η Τουρκία προωθεί την πρωτοβουλία αυτή και μάλιστα προσπαθεί να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Αρμενία κάτι που είναι πολύ ενδιαφέρον καθώς ο διάλογος που έχει ανοίξει με τις χώρες της περιοχής μπορεί να οδηγήσει σε ένα πολυμερές σχέδιο και την Τουρκία να παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτό.

Η Τουρκική εξωτερική πολιτική, εξευρωπαΐζεται συνεχώς την τελευταία δεκαετία. Υπάρχει ένας Ευρωπαϊκός προσανατολισμός ως προς τη μορφή της εξωτερικής της πολιτικής. Δεν δίνει έμφαση σε σκληρού στρατιωτικού τύπου επιλογές αλλά περισσότερο σε διπλωματικές πολυμερείς επιλογές. Έτσι βρίσκεται σε ευθυγράμμιση με την εξωτερική πολιτική της ΕΕ. Στην πρόσφατη Έκθεση Προόδου, στο κεφάλαιο της εξωτερικής πολιτικής, η συνεισφορά της Τουρκίας με όλες αυτές τις περιφερειακές πρωτοβουλίες και ο ρόλος της στη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο αξιολογείται θετικά. Βλέποντας τις εκθέσεις προόδου από το 1998, μπορεί κάποιος να παρατηρήσει την πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί ως προς την εξωτερική πολιτική και την Τουρκία. Το ίδιο ισχύει και τις σχέσεις της Τουρκίας με τους γείτονές της. Ωστόσο, παραμένουν ανεπίλυτα δύο σημαντικά προβλήματα για την Τουρκία: αυτό της Αρμενίας και της Κύπρου.

Ερ.: Σε αυτό το πλαίσιο, και έχοντας υπόψη τις προσπάθειες της Τουρκίας να αναδειχθεί σε περιφερειακό παράγοντα σταθερότητας, πόσο σημαντική είναι η λύση ή μη λύση του Κυπριακού προβλήματος; Πώς εντάσσεται στα σχέδια της Τουρκίας;

Απ: Ως ακαδημαϊκός, θεωρώ ότι η λύση του κυπριακού προβλήματος είναι σημαντική για την Τουρκία, για να έχει καλύτερες σχέσεις με τους γείτονές της. Εξαιτίας του Κυπριακού η Τουρκία δεν μπορεί να συμμετάσχει στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Υπάρχουν διάφορες συζητήσεις μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας αλλά θεσμικά η Τουρκία δεν μπορεί να συμμετάσχει εάν δεν είναι μέλος, Ωστόσο υπάρχουν άλλα επίπεδα συνεργασίας στον τομέα αυτό. Εξαιτίας του Κυπριακού η Τουρκία δεν μπορεί να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις στο κεφάλαιο που αφορά την ΚΕΠΠΑ και τις εξωτερικές σχέσεις, γεγονός που είναι λυπηρό, στο πλαίσιο των προσπαθειών της Τουρκίας στην εξωτερική της πολιτική που αναφέραμε.

Η μη λύση του προβλήματος, πραγματικά αποκλείει την Τουρκία από μια πιο εποικοδομητική και πιο σημαντική συμμετοχή σε μορφές πολιτικού διαλόγου στην ΕΕ και στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας, πολύ σημαντική για τον Καύκασο και την περιοχή της Μεσογείου. Η Τουρκία είναι απούσα και εδώ. Συζητούσαμε το ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή αλλά εξαιτίας του Κυπριακού η ΕΕ δεν μπορεί να συνομιλήσει με την Τουρκία σε αυτά τα θέματα, έτσι επίσημα ο διάλογος μεταξύ τους είναι περιορισμένος. Επίσης, υπάρχουν τριβές μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΕΕ ως αποτέλεσμα της μη λύσης. Κατά κάποιο τρόπο η Κυπριακή Δημοκρατία χρησιμοποιεί το δικαίωμα του βέτο της για τα θέματα που την αφορούν και βεβαίως η Τουρκία χρησιμοποιεί άλλα μέσα. Επομένως, εάν το Κυπριακό πρόβλημα παραμείνει ανεπίλυτο θα είναι αρκετά δύσκολο για την ΕΕ και την Τουρκία να έχουν έναν εποικοδομητικό θεσμικό μηχανισμό συνεργασίας.

Πιστεύω ότι η Τουρκία θα πρέπει να συμπεριληφθεί θεσμικά στην ΚΕΠΠΑ ακόμη πριν από την πλήρη ένταξή της, αφού η συνεισφορά της είναι στοιχειώδης, ειδικά εφόσον η ΕΕ θέλει να έχει γεωπολιτικό ρόλο και αντιμετωπίζει όλες αυτές τις προκλήσεις στην περιοχή. Με αυτή την προοπτική το Κυπριακό και πάλι αναδεικνύεται ως κρίσιμο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι είδους περιφερειακός παίκτης θα ήθελε να είναι η Τουρκία. Με ένα μονομερή ή ένα πολυμερή τρόπο; Θα συμμαχήσει μόνο με την ΕΕ ή τις ΗΠΑ ή και με άλλους παράγοντες; Εάν παραμείνει στην διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, είναι εμφανές ότι θα προσεγγίσει περισσότερο την ΕΕ σε αυτά τα ζητήματα. Εάν όχι τότε θα μπορέσει να γίνει αυτοτελής περιφερειακός παίκτης. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να συμμαχήσει με άλλους περιφερειακούς παίκτες όπως η Ρωσία και θα υπάρξουν εξελίξεις στην περιοχή. Ή να συμμαχήσει με τις ΗΠΑ. Κοιτάζοντας όμως τον προσανατολισμό της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής ως προς τη μορφή και το είδος προσεγγίζει περισσότερο τις θέσεις της ΕΕ. Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα μεταρρύθμισης και βεβαίως και το Κυπριακό.

Ερ: Πόσο σημαντικές είναι οι τοπικές εκλογές του προσεχούς Μάρτη στην Τουρκία, ειδικά σε ότι αφορά τη γενική συναίνεση και δυναμική που αναπτύχθηκε στο παρελθόν προς το πρόσωπο του Ερντογάν αναφορικά με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας;

Απ: Δεν πιστεύω ότι οι τοπικές εκλογές θα αλλάξουν την σημερινή εικόνα. Επειδή η ενταξιακή διαδικασία έχει υποβιβασθεί τόσο, τώρα και θα είναι πολύ δύσκολο για το κυβερνητικό κόμμα να κάνει πολλά σε θέματα μεταρρύθμισης, Πιστεύω ότι περισσότερο θα εξαρτηθούν τα πράγματα από το τι θα γίνει στο Κυπριακό και στην Ευρώπη. Εάν, π.χ., με θετική Ιρλανδική ψήφο επικυρωθεί η Συνθήκη Λισσαβόνας και εάν η ΕΕ επιλύσει τα παρατεταμένα της προβλήματα και στρέψει την προσοχή της στα θέματα διεύρυνσης τότε σίγουρα θα υπάρξει κάποιο άνοιγμα. Το δεύτερο ζήτημα είναι τι συμβαίνει εδώ στο νησί. Εάν οι διαπραγματεύσεις συνεχιστούν κανονικά και αν ακόμα δεν οδηγήσουν σε αποτέλεσμα αλλά υπάρχει ένα κλίμα προόδου τότε αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζωογόνηση της Τουρκικής ενταξιακής διαδικασίας και η Τουρκία θα αναζητήσει το ρόλο των ΗΠΑ σε αυτό. Ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ θα κοιτάξει προς την περιοχή της Μέσης Ανατολής. Το Κυπριακό ίσως να μην βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη αλλά σίγουρα θα πρέπει να εργασθεί πάνω σε κρίσιμα θέματα της περιοχής, και φυσικά θα υπάρξει ανάγκη της Τουρκικής συνεισφοράς.

Ας δούμε τότε πώς οι νέες ΗΠΑ θα συσχετιστούν με την Τουρκία και πώς αυτό θα επηρεάσει τη σχέση της Τουρκίας με την ΕΕ. Η κυβέρνηση Μπους, παρόλο που πήρε την απόφαση να υποστηρίξει την Τουρκία στην ενταξιακή της πορεία, στην ουσία δεν ήταν παραγωγική. Επίσης, για αρκετό καιρό οι σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης είχαν πρόβλημα οπότε θα δούμε πώς θα αλλάξουν οι σχέσεις αυτές. Εάν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη έχουν καλύτερες αρμονικές σχέσεις, αυτό θα βοηθήσει στην επίλυση προβλημάτων στη Μέση Ανατολή. Αυτή η ομοιομορφία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ μπορεί να βοηθήσει την Τουρκία γιατί τυχόν τριβές μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ θα την στριμώξουν και από τις δύο πλευρές. Στην αντίθετη περίπτωση οι αρμονικές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ είναι δυνατόν να βοηθήσουν την Τουρκία και ίσως και στη λύση του κυπριακού προβλήματος. Θα δούμε.

Ερ: Πιστεύετε ότι μετά το 2004, αναδεικνύεται ένας νέος εθνικισμός ανάμεσα στους Τουρκοκύπριους; Αυτό προσθέτει μια νέα διάσταση στις προσπάθειες για τη λύση του κυπριακού; Υπάρχει ένα επιπρόσθετο «κλειδί» σε αυτό της Τουρκίας για τη λύση;

Απ: Η εκτίμησή σας είναι ενδιαφέρουσα. Κατά την άποψή μου το κλειδί βρίσκεται στο ελληνικό μέρος του νησιού παρά στο τουρκικό ή ακόμη στην Τουρκία. Έχετε δίκαιο, η μη λύση του προβλήματος δημιουργεί διάφορες εθνικιστικές δυνάμεις, στην Τουρκία, στο βόρειο μέρος του νησιού. Εάν η μη λύση παραταθεί τότε υπάρχει πιθανότητα αύξησης του εθνικισμού. Όμως θυμάστε ότι το 2004 η Τουρκία άλλαξε δραστικά την πολιτική της στο Κυπριακό και οι Τουρκοκύπριοι άλλαξαν δραστικά την κατάσταση σε εκείνο το μέρος της Κύπρου. Εξαιτίας του «όχι» της Ελληνοκυπριακής πλευράς δεν υπήρξε λύση. Τώρα πιστεύω ότι όλοι πρέπει να εργαστούν για τη λύση, αλλά εξαρτάται περισσότερο από τους Ελληνοκύπριους. Δεν γνωρίζω εάν υπάρχει μια σταθερή δέσμευση για τη λύση ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους. Παρατηρώ, όμως ότι στην Τουρκοκυπριακή πλευρά υπάρχει σίγουρα.

Ερ: Τι είδους λύση πιστεύετε ότι επιθυμεί η Τουρκία μέσα σε όλο αυτό το διεθνές και περιφερειακό πλαίσιο; Υπάρχει κάποια αλλαγή στη δυναμική της σχέσης μεταξύ των Τουρκοκυπρίων και της Τουρκίας;

Απ: Η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι συνεργάζονται στενά για ένα πιο θετικό ρόλο στη λύση, από το 2003-2004. Υπάρχει μια σχέση διαβούλευσης, μεταξύ της ηγεσίας στο βόρειο μέρος της Κύπρου και της Τουρκίας. Επίσης οι πρωτοβουλίες της ηγεσίας στο τουρκικό μέρος του νησιού υποστηρίζονται από την Τουρκική κυβέρνηση άρα υπάρχει συνεργασία. Αναφορικά με το πρώτο μέρος της ερώτησης, θεωρώ ότι το είδος της λύσης εξαρτάται από τις δύο κοινότητες. Εάν οι δύο κοινότητες συζητήσουν την κοινή τους συμφωνία για τη λύση, τότε ας βοηθήσουν η Τουρκία και η Ελλάδα, ας είναι οι καταλύτες για τη λύση. Παρατηρώντας τους βασικούς Τουρκικούς προσανατολισμούς δεν έχει αλλάξει τίποτε από τότε που υποστήριξε το Σχέδιο των Η.Ε. Η τουρκική θέση παραμένει η ίδια και υπάρχει ένα μεγάλο acquis στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό. Δεν μπορούν να αποκοπούν οι προηγούμενες προσπάθειες. Πιστεύω ότι οι παράμετροι για τη λύση είναι πολύ καλά γνωστές και το βασικό θέμα εδώ είναι ότι υπάρχει μεγάλη έλλειψη εμπιστοσύνης, ή επιθυμίας. Οι ηγεσίες σε διαφορετικές πλευρές χρησιμοποιούν πάντα τις διαπραγματεύσεις για τους εσωτερικούς τους σκοπούς. Πιστεύω ότι αυτά είναι τα βασικά προβλήματα.

Με το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων η Ελληνική πλευρά συνειδητοποίησε ότι είναι στην ΕΕ, είναι σε καλύτερη θέση και μπορεί να χρησιμοποιήσει το χρόνο και το όφελός των, ας πούμε ,υποχωρήσεων από την Τουρκία. Κάτι που είναι πολύ επικίνδυνο καθώς μπορεί να χαθεί μια σημαντική ευκαιρία. Στο παρελθόν η Τουρκία είχε κάνει παρόμοια λάθη. Τώρα κοιτάζοντας την κατάσταση εδώ στην Κύπρο, πιστεύω ότι είναι χειρότερα σε αυτή την πλευρά. Πιστεύω ότι η λύση είναι πιθανή και όλες οι παράμετροι βρίσκονται εκεί. Πολύ πιθανόν ο καταλύτης της ΕΕ να είναι περισσότερο καταλύτης μιας ειρηνικής διαδικασίας, μέσω της οποίας επιλύονται συγκρούσεις. Δεν ζεις με συγκρούσεις όταν είσαι μέλος της ΕΕ. Σκεφτείτε τις τραγικές συνέπειες. Είσαι ένα νέο μέλος και πρέπει να σκέφτεσαι αυτή τη σύγκρουση συνεχώς. Σκεφτείτε τα οφέλη και τις προοπτικές μακροχρόνια: Η Κύπρος, η Ελλάδα και η Τουρκία στην ΕΕ σε ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον να συνεργάζονται στενά στην Ανατολική Μεσόγειο. Σκεφτείτε όλα τα πλεονεκτήματα από μια τέτοια σχέση. Μάλλον ουτοπία σε αυτό το στάδιο αλλά μπορεί να δουλέψει.

ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Δρ. Καϋμάκ: Διάψευση των προσδοκιών των Τουρκοκυπρίων

REVMA:
Μάιος 2009
QUOTATIONS:

 «Θα πρέπει να μελετήσουμε και το γεγονός ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι διχασμένοι εσωτερικά. Επομένως είναι δύσκολο για μένα να πω ότι οποιοσδήποτε στο νησί είναι πραγματικά αφοσιωμένος στην επανένωση.»

 «Είναι πιο πιθανό, εάν υπάρξει συμφωνία, όλες οι πλευρές να είναι υποχρεωμένες να την προωθήσουν (σε αντίθεση με το Σχέδιο Αννάν, όταν και ο Ντενκτάς και ο Παπαδόπουλος είχαν ηγηθεί δημόσιων εκστρατειών κατά του σχεδίου).»



Ο δρ. Ερολ Καϋμάκ αποτελεί έναν από τους επιφανείς ακαδημαϊκούς Τουρκοκύπριους, οι οποίοι με το έργο τους συνεισφέρουν στον εποικοδομητικό διάλογο της κοινωνίας της Κύπρου καθώς και στην αναζήτηση του πλαισίου της ειρηνικής συνύπαρξης Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων. Η ρεαλιστική θεώρηση των πραγμάτων του καθηγητή, σε ότι αφορά τις εξελίξεις που επηρεάζουν τις προσπάθειες λύσης, διακρίνεται από την καθαρή και χωρίς περιστροφές ανάλυση των αποτελεσμάτων των εκλογών στην Τουρκοκυπριακή κοινότητα καθώς και του διεθνούς πλαισίου.

Ο Δρ. Καϋμάκ, διδάσκει Διεθνείς Σχέσεις στο αντίστοιχο Τμήμα του «Πανεπιστημίου Ανατολικής Μεσογείου στην βόρεια Κύπρο» ενώ διακρίνεται από ένα πλούσιο συγγραφικό έργο μεταξύ των οποίων και τα ακόλουθα συγγράμματα: “Cyprus”, Political Data Yearbook, European Journal for Political Research, December 2007, “Does Cyprus Need a Truth and Reconciliation Commission?”, Cyprus Review, Vol. 19, No.1, Spring 2007, pp. 71-89, (ISSN: 1015-2881), “Transforming Identities: Beyond the Politics of Non-Settlement in North Cyprus”, Mediterranean Politics, Vol. 10, No. 2, 2005., with co-author Hannes Lacher. (ISSN: 1362-9395).


1) Το εκλογικό αποτέλεσμα αντανακλά την απόρριψη της επανένωσης από τους Τουρκοκύπριους;

«Όχι. Αντανακλά την απογοήτευση των Τ/κ για την διακυβέρνηση του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (ΡΤΚ) καθώς και την αναποτελεσματικότητα στις διαπραγματεύσεις. Δεν είναι το ίδιο όπως το να απορρίπτεις μια λύση, (παρόλο που θα πρέπει να σημειωθεί ότι η τύχη ενός μελλοντικού δημοψηφίσματος δεν είναι πια κάτι που θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένο). Το αιώνιο πρόβλημα παραμένει ότι οι Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι έχουν διαφορετικές απόψεις αναφορικά με την μορφή της επανένωσης και στο βαθμό που το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) έχει λόγο τις διαπραγματεύσεις θα αποδειχθεί μια δύσκολη διαδικασία.

«Κατ’ ακρίβεια οι συνομιλίες έχουν ήδη περιπλακεί περισσότερο από τις διιστάμενες απόψεις για τη μεταβίβαση εξουσιών, (Ελληνοκυπριακή προτίμηση) σε αντίθεση με ένα νέο συνεταιρισμό υφιστάμενων συστατικών κρατών, (Τουρκοκυπριακή έμφαση). Επίσης θα πρέπει να μελετήσουμε και το γεγονός ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι διχασμένοι εσωτερικά. Επομένως είναι δύσκολο για μένα να πω ότι οποιοσδήποτε στο νησί είναι πραγματικά αφοσιωμένος στην επανένωση.»

2) Το αποτελέσμα πώς επηρεάζει τις Ευρωπαϊκές προοπτικές της Τουρκίας;

«Τίποτα από αυτά επηρεάζουν άμεσα την προοπτική της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ. Το πρόβλημα της Τουρκίας είναι ότι η ΕΕ δεν θα ολοκληρώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πριν από τη λύση στο Κυπριακό πρόβλημα. Επιπρόσθετα, στο μεσοδιάστημα η ΕΕ δεν έχει ανοίξει διάφορα κεφάλαια προς διαπραγμάτευση ενόσω εκκρεμεί η επέκταση της Τελωνειακής Ένωσης στην Κυπριακή Δημοκρατία της οποίας ηγούνται οι Ελληνοκύπριοι.

«Επομένως, εάν καθυστερούν οι διαπραγματεύσεις υπάρχει το ενδεχόμενο μιας κρίσης αναφορικά με το ρυθμό των διαπραγματεύσεων αλλά θεωρείται μάλλον απίθανο ότι η ΕΕ θα ανακηρύξει την Τουρκία ως μη επιλέξιμη πια για την ένταξη.

«Μεσοπρόθεσμα, ίσως να υπάρξει κάποια κρίση, αλλά εφόσον η ΕΕ δεν ενδιαφέρεται να εντάξει την Τουρκία στο άμεσο μέλλον, το Κυπριακό δεν μπορεί να βρίσκεται και πολύ ψηλά στην γεωπολιτική ημερήσια διάταξη.

«Στο βαθμό που το ζήτημα είναι επείγον για τους Κύπριους και την Τουρκία, είναι πιθανόν να υπάρξει κάποια συμφωνία αναφορικά με το άνοιγμα των λιμανιών και την άρση της απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων. Έχει υπάρξει μια παρόμοια προσπάθεια στο παρελθόν, αλλά εφόσον οι πλευρές έχουν διακηρύξει την προτίμησή τους σε μια συνολική λύση πάρα σε μεσοπρόθεσμες συμφωνίες, οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις αναμένεται ότι θα οδηγήσουν σε μια συνολική λύση, η οποία θα εμπεριέχει επίσης και την ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ των μερών. Από εκεί και πέρα η Κύπρος δεν θα αποτελεί πια εμπόδιο στην ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ.»

3) Ο κύριος Ταλάτ θα διαπραγματεύεται τώρα υπό την επίβλεψη του κύριου Έρογλου;

«Τόσο ο Ταλάτ όσο και ο Έρογλου καθώς επίσης και η Τουρκία γνωρίζουν ότι δεν τους συμφέρει να έχουν μια μεγάλη ρήξη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, έτσι οποιεσδήποτε διαφορές θα συζητούνται μεταξύ τους.

«Ο Έρογλου έχει πιο άμεσα προβλήματα που εκπηγάζουν από την οικονομική και δημοσιονομική κρίση. Ωστόσο, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν πουθενά και δεν υπάρχει καμία ένδειξη για την πιθανότητα δημοψηφίσματος μέχρι το τέλος του χρόνου, τότε ο Έρογλου, ίσως να μην θέσει την υποψηφιότητά του για τις εκλογές της «προεδρίας» το 2010.

«Ο Ταλάτ έχει ήδη υπονοήσει ότι εάν δεν υπάρξει λύση μπορεί να μην θέσει ξανά την υποψηφιότητά του ούτως ή αλλιώς. Επομένως, εάν υπάρξει σύγκρουση μεταξύ Ταλάτ και Έρογλου, αναμένω ότι θα αναδειχθεί αργότερα στο χρόνο. Επίσης θα πρέπει να αναμένουμε και ρήξη, εάν πραγματικά υπάρξει συμφωνία μεταξύ του Ταλάτ και του Χριστόφια, υποθέτοντας ότι ο Ταλάτ θα υπογράψει κάτι που δεν βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με τις απόψεις της Τουρκίας.

«Γενικά, δεν περιμένω ένα τέτοιο σενάριο: Είναι πιο πιθανό ότι εάν υπάρξει συμφωνία όλες οι πλευρές θα είναι υποχρεωμένες να την προωθήσουν (σε αντίθεση με το Σχέδιο Αννάν , όταν και ο Ντενκτάς και ο Παπαδόπουλος είχαν ηγηθεί δημόσιων εκστρατειών κατά του σχεδίου).»

4) Ο κύριος Ερντογάν και ο κύριος Γκιούλ, λένε ότι υποστηρίζουν τον κύριο Ταλάτ. Ωστόσο, σε δηλώσεις τους ταυτίζουν τις απόψεις τους με αυτές του κύριου Έρογλου για την προσέγγιση των δύο κρατών. Υπάρχει κάποια κρυφή ημερήσια διάταξη από την Άγκυρα για την Κύπρο;

«Όχι. Η Άγκυρα απλώς λέει ότι είμαστε στη μέση των διαπραγματεύσεων και δεν θέλουν τον Έρογλου να προβάλει ιδέες στη βάση της συνομοσπονδίας στο βαθμό που τέτοιες θέσεις υποβιβάζουν τον Ταλάτ ο οποίος είναι δεσμευμένος στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, και το οποίο πλαίσιο υπόσχεται στους Τουρκοκύπριους μια διζωνική, δικοινοτική λύση βασισμένη στην πολιτική ισότητας. Εάν η Τουρκική πλευρά παρεκκλίνει από αυτό, η Τουρκία θα αντιμετωπίσει διεθνή πίεση. Στη συνέχεια η Τελωνειακή Ένωση και άλλα ζητήματα θα αποδειχθούν επίσης περισσότερο προβληματικά στο τέλος του χρόνου.

«Λέγοντας όλα αυτά, εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν φέτος ή νωρίς τον επόμενο χρόνο, μπορούμε να αναμένουμε ότι οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία θα ταχθούν υπέρ νέων προσεγγίσεων ή αρχών για να επιλύσουν το Κυπριακό πρόβλημα. Προς το παρόν, όμως, η Τουρκία παραμένει δεσμευμένη στην ένταξή της στην ΕΕ και έτσι η στάση του Ταλάτ παραμένει η επίσημη πολιτική.»

Professor Erol Kaymak Interview - Published in Revma - May 2009

http://www.revmamag.com.cy/ 

1.   Does the result reflect on the TC rejection of reunifications?

 No.  It reflects disillusionment with the CTP led government as well as with the ongoing negotiations.  This is not the same as rejecting a settlement (although it must be said that the fate of a future referendum is no longer something to be taken for granted).  The eternal problem remains that Turkish Cypriots and Greek Cypriots have differing views regarding the form of reunification and to the extent that UBP has a say in the negotiations will prove difficult.  In fact, talks have already been complicated by differing views on ‘devolution’ (the Greek Cypriot preference) versus a new partnership of preexisting constituent states (the Turkish emphasis).  Also, we need to consider that Greek Cypriots are internally divided as well.  Thus it is difficult for me to say that anybody on the island is really committed to ‘reunification’.  

2.   How does it affect Turkey’s EU prospects?

None of this affects Turkey’s EU accession directly.  Turkey’s problem is that the EU will not conclude negotiations with Turkey prior to a settlement in Cyprus.  Moreover, in the interim, the EU has not opened various chapters for negotiation pending the extension of customs union to the Greek Cypriot led Republic of Cyprus.  So, if negotiations stall there is the potential for a crisis regarding the pace of negotiations, but it is not likely that the EU will declare Turkey no longer eligible for accession.  In the short run there may be a crisis but since the EU is not interested in admitting Turkey into the EU in the near future, the Cyprus conflict cannot be too high on the geopolitical agenda.  To the extent the matter is urgent for Cypriots and Turkey, it is plausible that there be a deal regarding the opening of ports and lifting the isolation of the Turkish Cypriots.  This has been attempted before, but since the sides have declared a comprehensive settlement preferable to interim deals, the current negotiations are expected to lead to an overall settlement that would also entail the normalization of relations between all parties.  Thereafter, Cyprus would no longer be a roadblock for Turkish accession to the EU.

3.   Will Mr.Talat negotiate now, under the supervision of Mr Eroglu?

No.  Both Talat and Eroglu know that they and Turkey cannot afford any major rift at the negotiation table, so the differences will be negotiated among them.  Eroglu has more immediate problems stemming from an economic and fiscal crisis.  However, if negotiations lead nowhere and there is no sign of a referendum by the end of the year, then Eroglu may run for the presidency in 2010.  Talat has already hinted more than once that if there is no settlement by then he may not run again anyway.  So, if there is conflict between Talat and Eroglu, I expect this to surface later in the year.  Also, we can anticipate a rift if there actually is a deal struck between Christofias and Talat, assuming Talat signs something that is not in full accord with Turkey’s views.  Overall, I do not anticipate such a scenario: it is more likely that if there is a deal that all sides will be obliged to promote it (unlike during the Annan Plan when both Denktash and Papadopoulos led public campaigns against).

4.   Mr Erdogan and Mr. Gul say they support Mr Talat. In their statements however they identify with Mr Eroglu’s two state approaches. Is there a hidden agenda in Ankara on Cyprus?

No.  Ankara is simply saying that we are in the middle of negotiations and they do not want Eroglu to produce ideas based on ‘confederalism’ to the extent that such positions will undermine Talat who is committed to the UN framework that promises the Turkish Cypriots a bizonal, bicommunal settlement based on political equality.  If the Turkish side were to deviate from this, Turkey would face more international pressure.  Then the customs union and other matters would also prove more problematic at the end of the year. 

All of this said, if negotiations actually do fail this year, or early next, we can anticipate that the Turkish Cypriots and Turkey could advocate new approaches or principles to solve the Cyprus conflict.  But, currently, Turkey remains committed to joining the EU, so Talat’s position remains official policy.    

Το Θαλασσινό

Δεν ξέρω γιατί ξύπνησα από τα χαράματα σήμερα... είναι αξιοπερίεργο αν σκεφτεί κανείς τις απέλπιδες προσπάθειες που έχει κάνει ο άντρας μου άπειρα πρωϊνά να με ξυπνήσει το πρωί για τη δουλειά !!!
Είναι η θάλασσα; Το γεγονός ότι βρισκόμαστε σε διακοπές ; ο αέρας; Όλα αυτά;
Πάντως δίκαιο έχουν δίκαιο όσοι μιλούν για τις μαγευτικές ιδιότητες της θάλασσας. Είναι μυστήρια, σαγηνευτική. Τη φοβάμαι λίγο, αλλά παράλληλα με παρασύρει...με καλεί... Κάθοντας στο μπαλκόνι του δωματίου και απλώς παρακολουθώντας την ήρεμη αλλά σταθερή επαναλαμβανόμενη κίνηση των κυμάτων ...ακούω ...
Ακούω τον κατευναστικό της ρυθμό ..ένα μαγικό ρυθμό που σε κάνει να κολυμπήσεις μέσα στις σκέψεις σου ...να τις διασχίσεις χωρίς όμως να βουλιάξεις στα γιατί και τα πότε ...τα πώς... όπως βεβαίως θα έκανα συνήθως και υπό κανονικές συνθήκες.
Είναι καθαρός ο βυθός και γαλήνια η θάλασσα. Εντάξει υπάρχουν κάποια κύματα που ταρακουνίζουν λίγο την επιφάνειά της αλλά δεν καταφέρνουν να διεισδύσουν στο βυθό...να αναστατώσουν την άμμο και να ανακατώσουν τα ψάρια. Δεν είναι φουρτουνιασμένη...
Είναι καθαρός ο βυθός και γαλήνια η θάλασσα... σου καθαρίζει τη σκέψη ..τη βάζει στη σειρά όπως τα κύματα... πιάνεις το ρυθμό και αρχίζεις ένα ένα να τα στρώνεις τα πράγματα... όλα μοιάζουν πιο εύκολα... δεν είναι ...αλλά βοηθά η ταξινόμισή τους...
Είναι δύσκολο να αρχίσω πάλι να γράφω... δυσκολεύομαι να βρω τις λέξεις ...δυσκολεύομαι να εκφράσω αυτό που νοιώθω...Μικρή μου ήταν πολύ πιο εύκολο.. κρατούσα ένα μικρό σημειωματάριο (πάντοτε η τελευταία λέξη της μόδας) και ένα στυλό (χρωματισμού συνήθως μωβ ή ροζ ανάλογα με τη διάθεσή μου), και ότι έβλεπα, ότι σκεφτόμουν το κατέγραφα... Βέβαια την εποχή εκείνη ήμουν και με ένα βιβλίο μονίμως παραμάλλης... που πολυτέλειες για τέτοια τώρα.. εδώ δεν προλαβαίνω να σκεφτώ τι θα φάω το βράδυ ...πόσο μάλλον να συντάξω τις σκέψεις μου και να τις καταγράψω.. .λάθος...άμα αφήσεις την τέχνη αυτή σε αφήνει και αυτή....κάπου χάνεις και τον εαυτό σου...

Θέλει εξάσκηση ξανά και ξανά ...προσπάθεια ...όπως το κολύμπι ...μαθαίνεις να ελίσσεσαι, να αποφεύγεις τα ψηλά τα κύματα να βουτάς από κάτω στο βυθό αλλά να μην βουλιάζεις... θέλει προσπάθεια πολλή... για να μάθεις τον εαυτό σου.
Ένα ψαροκάικο επιστρέφει μάλλον με την ψαρειά της ημέρας... αφήνει μια γραμμή εκεί που διέσχισε τα κύματα ...και σβήνει σιγά σιγά ... Μας χαλά λίγο το ρυθμό των κυμάτων... αποσπά την προσοχή με το βουητό της μηχανής αλλά δεν είναι ενοχλητικός ο θόρυβος...
Νυστάζω αλλά δεν μπορώ να ξανακοιμηθώ...

Σαν χαλασμένος δίσκος

Πόσο συχνά έχεις την εντύπωση ότι τα πράγματα μένουν στάσιμα... στέκεσαι στο κέντρο ενός χώρου- καταμεσήμερο ...να σου κτυπά ο ήλιος στο κεφάλι και να μην βλέπεις τίποτα γύρω σου από το υπερβολικό φως... το μόνο που καταφέρνεις να διακρίνεις είναι το κτίριο που βλέπεις κάθε μέρα εδώ και χρόνια. Σαν χαλασμένος δίσκος γυρίζεις ξανά στο ίδιο σημείο ...σαν να κάνεις συνεχώς rewind και slow motion την ίδια διαδρομή... ξανά και ξανά... καθημερινά.

Και οι ίδιες σκέψεις σαν screen saver λες και είσαι οθόνη του ηλεκτρονικού σου υπολογιστή που έχεις εξατομικεύσει επανέρχονται συνεχώς στο μυαλό σου... τι κάνω εγώ εδώ; Για πόσο ακόμη;

Κι ενώ ψάχνεις για μια διέξοδο εμφανίζονται κάποιες στιγμές αναλαμπών ...που μάλλον εσύ έχεις προσπαθήσει να δημιουργήσει ...εε ανοίγοντας κανένα παράθυρο που και που αλλά που δυστυχώς πνίγονται στην καπνίλα και στο σύννεφο τσιγάρων που έχει πλημμυρίσει το γραφείο και τη λειτουργία του... δεν υπάρχει ελπίδα ότι και να κάνεις είσαι καταδικασμένος... έρμαιος του κάθε ξεδιάντροπου που έχει φιλήσει άπειρες κατουρημένες ποδιές... και αύριο τι; ξανά τα ίδια από την αρχή...

Hello

This is just a test